KLASYFIKACJA PRODUKT脫W

Klasyfikacja produkt贸w jest bardzo wa偶nym etapem podczas procesu prognozowania popytu i optymalizacji zapas贸w. Motywacj膮 do klasyfikacji jest: 

  • wyb贸r najwa偶niejszych produkt贸w 鈥 generuj膮cych najwi臋kszy zysk,
  • dob贸r metod prognostycznych do typu szeregu czasowego,

  • okre艣lenie stopnia trudno艣ci prognozowania popytu na dany produkt. 

Klasyfikacja ABC

Analiza ABC jest cz臋sto stosowanym narz臋dziem w zarz膮dzaniu zapasami. Opiera si臋 ona na zasadzie Pareto, kt贸ra m贸wi, 偶e 20% przyczyn powoduje 80% skutk贸w. 

 

Analiza ABC polega na podziale produkt贸w na trzy kategorie ze wzgl臋du na wielko艣膰 przychod贸w generowanych w wyniku ich sprzeda偶y.

  • Grup臋 A stanowi膮 produkty generuj膮ce najwy偶szy przych贸d. Zwykle 70-80% rocznego przychodu przedsi臋biorstwa generowane jest przez 10-20% produkt贸w.
  • Grup臋 B stanowi膮 produkty odpowiedzialne za 艣redni przych贸d. Zazwyczaj grupa ta stanowi oko艂o 30% produkt贸w i generuje 15-25% rocznych przychod贸w przedsi臋biorstwa.
  • Grup臋 C stanowi膮 produkty generuj膮ce najni偶szy przych贸d. Najcz臋艣ciej oko艂o 5% rocznego przychodu przedsi臋biorstwa generowane jest przez oko艂o 50% produkt贸w.

Zastosowania analizy ABC

Analiza ABC pozwala dobra膰 dla poszczeg贸lnych produkt贸w odpowiedni膮 strategi臋 zarz膮dzania zapasami bazuj膮c na tym jak istotne s膮 one dla przedsi臋biorstwa.

Zazwyczaj najbardziej op艂acalne jest skoncentrowanie si臋 na produktach grupy A. Poniewa偶 jest to nieliczna grupa mo偶na dla niej stosowa膰 najbardziej wysublimowane, ale te偶 czasoch艂onne metody prognozowania w celu uzyskania jak najdok艂adniejszych prognoz popytu. Produkty takie powinny by膰 zamawiane cz臋sto, a unikanie wyczerpania ich zapas贸w powinno by膰 priorytetem przedsi臋biorstwa.Produkty grupy C mog膮 by膰 zamawiane rzadziej, a do tworzenia prognoz popytu mog膮 by膰 stosowane prostsze i szybsze, ale mniej dok艂adne metody. W przypadku produkt贸w tej grupy istotna jest odpowied藕 na pytanie, nie w jakiej ilo艣ci, ale czy w og贸le te produkty nale偶y magazynowa膰.Dla produkt贸w grupy B stosowa膰 nale偶y strategi臋 po艣redni膮 pomi臋dzy grupami A i C. Najwa偶niejsze w ich przypadku jest monitorowanie czy nie wyst膮pi艂a ich ewolucja do kt贸rej艣 z s膮siednich grup.

Analiza XYZ

Klasyfikacj臋 XYZ w klasycznym uj臋ciu postrzegamy jako metod臋 podzia艂u produkt贸w wg cz臋sto艣ci zapotrzebowania na nie. Te, kt贸re sprzedaj膮 si臋 najcz臋艣ciej trafiaj膮 do grupy X, te kt贸re najrzadziej do grupy Z. Klasyfikacj臋 t膮 mo偶emy interpretowa膰 te偶 jako miar臋 zmienno艣ci. Grupa X opisuje wtedy produkty charakteryzuj膮ce si臋 najmniejsz膮 zmienno艣ci膮 sprzeda偶y, przez co produkty z tej grupy s膮 naj艂atwiejsze do prognozowania.

Podsumowuj膮c:

  • Grup臋 X stanowi膮 produkty, na kt贸re jest najwi臋ksze zapotrzebowanie lub te偶 charakteryzuj膮 si臋 ma艂膮 zmienno艣ci膮 i s膮 艂atwe do prognozowania
  • Grup臋 Y stanowi膮 produkty o mniejszym zapotrzebowaniu, wi臋kszej zmienno艣ci i trudniejsze do prognozowania.
  • Grupa Z sk艂ada si臋 z produkt贸w rzadko sprzedawanych i w spos贸b nieregularny. Mog膮 wyst膮pi膰 du偶e b艂臋dy prognoz.
 

Klasyfikacja DTMR

Klasyfikacja DTRM m贸wi o cz臋sto艣ci wyst膮pienia sprzeda偶y w analizowanym okresie:

  • Grup臋 D stanowi膮 produkty sprzedaj膮ce si臋 nie rzadziej ni偶 raz na d dni (zwykle d = 3) 鈥 w praktyce klasyfikujemy tam produkty, kt贸re sprzeda艂y si臋 minimum n/3 razy;
  • Grup臋 T  stanowi膮 produkty sprzedaj膮ce si臋 nie rzadziej ni偶 raz na t dni (zwykle t = 7) 鈥 w praktyce klasyfikujemy tam produkty, kt贸re sprzeda艂y si臋 minimum n/7 razy;
  • Grup臋 M  stanowi膮 produkty sprzedaj膮ce si臋 nie rzadziej ni偶 raz na m dni (zwykle m = 30) 鈥 w praktyce klasyfikujemy tam produkty, kt贸re sprzeda艂y si臋 minimum n/30 razy;
  • Grup臋 R stanowi膮 produkty pozosta艂e. Cz臋sto 艂膮czymy grup臋 tych produkt贸w z produktami na zam贸wienie.

 

Przyk艂ady szereg贸w czasowych sprzeda偶y z poszczeg贸lnych klas

Inne klasyfikacje

Wielko艣膰 generowanych przez poszczeg贸lne produkty przychod贸w nie jest jedynym czynnikiem, kt贸ry powinien by膰 brany pod uwag臋 przy zarz膮dzaniu zapasami. Poni偶ej wymieniamy inne cz臋sto stosowane kategoryzacje.

  • HML - (High, Medium, Low) - klasyfikacja wed艂ug warto艣ci jednostkowej produkt贸w:

    鈥 H - produkty drogie,

    鈥 M - produkty umiarkowanie drogie,

    鈥 L - produkty tanie.

  • FSN - (Fast, Slow, Non-moving) - wska藕nik rotacji r贸wny ilorazowi zapasu i sprzeda偶y pomno偶onemu przez ilo艣膰 dni w rozpatrywanym okresie: 

    鈥 F - produkty szybko rotuj膮ce,

    鈥 S - produkty wolno rotuj膮ce,

    鈥 N - produkty, ktore nie rotuj膮.

  • PLC - (Product Life Cycle) ma na celu wyr贸偶nienie spo艣r贸d wszystkich pozycji asortymentowych produkt贸w:

    鈥 nowych - bez historii sprzeda偶y,

    鈥 wchodz膮cych z kr贸tk膮 histori膮,

    鈥 stabilnych o d艂ugiej historii sprzeda偶y,

    鈥 wycofanych b膮d藕 wycofywanych.